DİGİTAL FOTOĞRAF MAKİNALARININ SINIFLANDIRMASI

 

1- EVF (Electronic Viewfinder – Elektronik Bakaçlı) Makinalar.

 

Bu makinaların gerçek optik bir bakacı olmayıp, sadece fotoğraf makinasının arkasındaki elektronik ekranda görüntünün göründüğü makinalar. Bazı  makinaların optik bir bakacı varsada bu ilkel bir bakaçtır ve çekeceğiniz fotoğrafın tahmini bir görüntüsünü size optik olarak verirler, asıl amaçları çekeceğiniz hedefi size ortalatmaktır) Bunlar filmli makinalarda basçek-şipşak makinalara denk gelirler.  Kompakt denilen tüm makinalar bu sınıfa girerler.

Küçük-Orta-Büyük diye de sınıflandırılabilirler. Küçükleri bas-çek sınıfına girer (Point and shoot)

 

1a.  Küçük EVF makina (basçek, otomatik, ışık ayarı genellikle yapılamaz)

 

1b. Orta EVF makinalar özellikle ışık ayarı bakımından biraz daha gelişmiştir, objektfide biraz daha iyidir.

 

 

 

 

1c. Yüksek EVF makinalar:

 

 

EVF özelliği bazan üretici ve kullanıcılar tarafından çok istenen bir özellik olduğu için bazı ZLR ve SLR makinalara dahi EVF özelliği konmuştur, bu yüzden bu makinalarda bu özellik diğer makinalrdada üstüste binmektedir ve karıştırılmamalıdır.

 

2. ZLR (Zoom Lens Reflex) makinalar

 

Bu makinaların SLR’den tek farkları objektiflerinin değiştirilemez olmasıdır, ZLR’lerin bir kısmıda EVF makinalardır. Üstlerinde bir ayna veya SLR’lerde olduğu gibi bir prizma vardır, Fotoğrafçı burada optik olarak çekeceği alanı görebilir, Yüksek EVF makine tipide olabilir, yani bakacı optik gerçek bakaç olmayabilir.

 

 

 

3. SLR (dSLR) (Single Lens Reflex)  Makinalar, En komplike makinalardır Takılı olan tek objektifle hem çekilecek alana bakabilme hemde fotoğrafı çekme anlamında SLR kullanılır. ZLR’lerde ise takılı olan objektif sadece zoom objektif olabilir (sabit odak uzaklıklı değil) hemde bu zoom objektif makinaya yapışıktır, çikartılamaz. SLR lerde ise zoom veya sabit odak uzaklıklı her tür lensi takıp çıkarabilirsiniz.

 

        

 

 

 

4. Orta Format Dijital makinalar :

 

Bunlar SLR’lerden daha büyük makinalar olup, arkalarına değişik (back-arka) denilen sensörler takılır, bunlarda sensörler çok büyük olduklarından, çok ağır ve çok pahalı profesyonel makinalardır. Gövdeleri tüm dSLR’lerin tüm özelliklerini taşır.

 

 

 

 

 

 

 

FİLMLİ FOTOĞRAF MAKİNALARININ (FM) SINIFLANDIRILMALARI VE ÖZELLİKLERİ

 

 

Tüm Fotoğraf makinalarının atası Camera Obscura (Karanlık Odacık) denilen bizim bildiğimiz küçük bir odadır, bu odanın her tarafı kapalı olup, sadece küçük bir delikten ışık girmesine müsaade ediliyor ve fotoğrafı çekilecek kişi, obje deliğin ön tarafında, odanın dışında  tarafına oturtuluyordu, ışıkla gelen  ve karşı duvara yansıyan görüntü, üzerine kimyasal maddeler sürülmüş büyük bir bez parçasına yansıtılıyor ve bu bez parçasına odanın içerisindeki fotoğrafçı tarafından kişinin dış hatları çiziliyor, ve yardımcı boyalarda kullanılarak, kişiye veya objeye en bemzeyen görüntü elde edilmeye çalışılıyordu. Bundan ilk defa Çin filozofu Mo-Ti eserlerinde bahsetmiştir (İÖ 5 yüzyıl).Ayrıca Aristo (İÖ 384-322) bu prensibi anladığını eserlerinde bahsetmiş, Müslüman bilim adamı Alhazen (Ebu Ali el-Hasan Ibn el-Haitham) bir yağ lambasıyla bu denyleri gerçekleştirdiğinden bahsetmiş (965-1039), Leonardo daVinci eserlerinde Camera Obscruya çok net olarak tanımlamış, daha sonra Hollandalı bilim adamı Reinerus Gemma-Frisius in 1544’de yaptığı bir güneş tutulmasının Camera Obscru ile nasıl çektiğini şematik olarak resimlerle eserlerinde göstermiştir.

 

Daha sonra ışıkla renk değiştiren gümüş bileşikleri icat edildikten sonra, bu oda küçültüldü ve ışığın girdiği delikte net görüntü edilebilmesi için iyice küçültüldü, bunlara ise iğne deliği (Pin Hole) FM denildi. Yeteri kadar küçük iğne deliği mükemmel bir mercek görevi görüyor ve objelerin görüntüleri arka taraftaki plakaya sürülmüş kimyasal maddelerin ışık miktarına göre renk değiştirme özelliğine dayanılarak, obje yeteri kadar deliğin karşısında bekletildikten ve kimyasal maddelerin ışıkla verdiği tepkime zamanları yeterli düzeye ulaştıktan sonra, bu plaka karanlıkta çıkartılıyor, ve plakanın ışıkla daha fazla tepkime vermesinin önüne geçmek için gümüş bileşiklerini satbilize edecek bir banyonun içine karanlık bir ortamda sokuluyor ve daha sonra bu plaka fotoğrafın sahibine teslim ediliyordu. Bu anlaşılacağı gibi tek kopyalı bir fotoğraf tekniğiydi. Daha sonra gümüşün negatif görüntü verecek bileşikleri keşfedildikten sonra görüntü aynı şekilde plakaya kaydediliyor ama bu sefer bu plaka cam gibi saydam bir maddeden yapılıyordu. Daha sonra bu plakanın görüntüsü tekrar aynı FM ile aynı negatif görüntü veren ama bu sefer saydam olmayan karton üzerine sürülmüş kimyasal maddelerin olduğu plakaya çekiliyor ve negatif görüntünün negatif görüntüsü pozitif yani normal görüntü olduğu için bu ürün sahibine veriliyordu. Böylelikle negatif saydam plaka saklanabiliyor ve istenildiği zaman tekrar aynı görüntünün çoğaltılabilmesi mümkün oluyordu.

 

Yalnız bu iğne deliği fotoğraf makinalarının problemi iğne deliği çok küçük olduğu için (ayrıca o zamanlar kimyasallar ışığada çok uzun sürede tepki verebiliyorlardı) objenin veya kişinin çok uzun süre ve görüntünün bulanık çıkmasını engellemek amacıyla hareketsiz olarak FM önünde saatlere varan sürelerde poz vermesi gerekiyordu.

 

Bunun için makinanın arkasındaki duyarlı yüzeye daha çok ışık girebilmesini sağlamak için deliğin büyütülmesi gerekiyordu, ama bu yapıldığında ışık dağınık olarak girdiği için görüntü netliği bozuluyordu. Bu amaçla görüntüyü duyarlı yüzeye büyük bir açıklıkla ama net olarak yansıtan mercekler iğne deliğinin yerine denendi. Ve bazı merceklerin görüntüyü iğne deliği kadar net olmasa bile kabul edilebilecek netliklerde arkadaki duyarlı yüzeye yansıtabildiği keşfedildi ve objelerin saatlere varan poz verme sürelerini dakikalara hatta saniyelere indiren mercek sistemleri iğne deliği kameralara eklendi. Bu bizim bildiğimiz fotoğraf makinasının keşfi oldu.

 

Daha sonra birden fazla mercek kullanmanın tek mercekten daha fazla netlik sağlayabileceği bulununca, tek mercek değil ama birçok mercekten oluşan ve odak uzaklığını farklı çoklu mercek sistemlerinin bulunması ve bunların aynı makinaya monte edilebilir biçimde makinadan ayrı bir biçimde yapılması ve bunların seri biçimde üretilmesi ise bizim bildiğimiz objektiflerin keşfi anlamına geliyordu.

 

Bugün kullanılan tüm fotoğraf makinaları küçük bir “Camera Obscura”dır. Bugün kullanılan objektifller ise iğne deliği yerine geçen ama ondan daha çok ışığı daha kısa sürelerde almamızı sağlayan merceklerden oluşur.

 

GÖRÜNTÜNÜN YANSITTIĞI IŞIK DUYARLI YÜZEYE YETERİ KADAR GELMELİDİR.

 

Yoksa duyarlı yüzey aşırı ışıktan kararır veya az ışıktan dolayı objenin görüntüsü oluşmaz. Demekki duyarlı yüzeyin fotoğrafı çekilecek objelerin görüntüsünün oluşması için  belirli bir ışık miktarına ihtiyacı vardır, bu ışık girişi kontrolu iki yöntemle yapılır.

1-Deliğin yani modern anlamda konuşursak objektifin açıklığı

2-Objektiften gelen ışığın duyarlı yüzeye çarptığı ve kimyasal reaksiyonları oluşturduğu yeterli zaman süresi.

 

Bu modern FM’larında iki yolla yapılır.

 

1-Delik yani objektifin ayarlanabilir iç çapı objektifte bulunan ayarlanabilen bir üst üste gelen metal plakaların birbirleri üzerinde kayarak ayarlanması  vasıtasıyla yapılır. Metal plakaları üstüste gelerek ve birbiri üzerinde kayarak hareket eder çünkü açıklığın mümkün olduğunca yuvarlak olması duyarlı yüzey üzerinde (Film diyelim artık duyarlı yüzeye) daha mükemmel bir görüntünün olmasını sağlar. Objektifteki bu sisteme diyafram adı verilir

2-Işığın duyarlı yüzeye çarpma süresi ise FM’larda kapalı duran ama istediğimiz kadar süre miktarınca açılıp sonra tekrar kapanan perde (shutter) ile kontrol edilir. Perde kapalıyken filme ışık düşmez. Sadece biz istediğmiz sürece açık kalır, ve sonra kapanır.

 

Demekki fotoğraf makinalarında üç şart gerekli ve şarttır, bunlar:

 

1-Fotoğraf çekilmediği zaman filmin üzerine ışık düşmesini engelleyecek bir karanlik kutu sistemi olacak, ışığı sızdırmayacak.

2-Açıklığı kontrol edilebilen bir objektif sistemi olacak, veya objektif makinadan ayrı ise bu objektiflerin takılabilmesi için uyumlu bir fiziksel yapısı olacak.

3-Işığın girme süresini kontrol edebileceğimiz bir perde sistemi olacal, bu perde düzgün olarak istediğimiz kadar açık kalacak ve daha sonra kapanarak ışık geçirmez bir biçimde kapalı kalacak.

 

Bazı FM’ları özellikle eski ve/veya büyük olanları sadece bir karanlik odadan ibarettir, diyafram ve perde ayarları bu makinalara takılan objektifin üzerindedir, yani fotoğraf makinasının olmazsa olmaz üç şartının son ikisi sadece objektif üzerinde bulunmaktadır. Hem perde, hemde diyafram.

 

 

FOTOĞRAF MAKİNASINA EKLENEBİLEN YARDIMCI SİSTEMLER.

 

Işık ölçerler: Bunlar film düzeyine düşmesi gereken ışık miktarını ölçen cihazlardır (Pozometre), makinanın dışına veya içine eklenmiştir, hatta en yeni FM’larında perde ve diyafram ile elektronik olarak bağlantılarıda sağlanarak bunların kontrolü ile ilgili tüm bilgileri diyafram ve perdeye aktararak uygun diyaframın ve pozlama zamanının yapılmasına yardımcı olarak. Özellikle otomatik program modlarında.

Filmin duyarlılığını makinaya bildiren ISO ayarı ışık ölşerlerin yardımcı bir parçasıdır.

 

Yapay ışık kontrolunu sağlayan birimler: Bunlara Flaş gibi yapay ışıkların uygun zamanda çakmasını (Perdenin açık olduğu zaman tabii)  sağlayan elektronik fiş bağlantıları diyebiliriz. Hatta bugün pek çok makinada flaşlar bile makinanın içine takılmıştır ve bunların perde ve pozlama ayarlarını bile otomatik yaparlar. (Makine içindeki flaşların gücü, makine dışına takılanlar gibi her durumda yeterli düzeyde değildir)

 

Perde açılmasını geciktiren birimler. (Bunlar çoğunlukla bizimde fotoğrafın içinde olmamızı istediğimiz zaman kullandığımız, bazende  fotoğraf makinalarındaki sarsıntıyı azaltmak için kullandığımız, eski makinalarda yaylı yeni makinalarda elektronik perde geciktiricileridir.

 

EV kompenzasyonu: Bu ayar daha sonraki derslerde öğreneceğimiz EV değerlerinde değişiklik yapmamızı sağlayan ayar düğmesidir. En profesyonel makinalarda bulunur.

 

Otomatik basamaklama ayarı, (Auto Bracketing): Bu çekeceğimiz EV değerinin bir altı veya üstü EV değerlerinde çekim yapabilmemizi sağlayan ayardır.

 

 

Diğer Elektronik Hokus Pokus :  Bunlar, Film yerine kullanılan dijital yüzeylerden tutunda , ışık miktarını, çektiğimiz film sayısını, hatta görüntünün earka bir LCD panelde bize gösteren ekranlar, Gölge ve çok ışık düzeltme ayarlarına kadar, kullanılması zor iğne deliği makinanın yerine bize sonsuz rahatlık sağlamayı amaç edinmiş elektronik cihaz ve ek birimlerdir. Bunlardan bu derste daha fazla bahsedilmeyecektir. Fotoğrafçı adaylarımız kurs boyunca kendileri ihtiyaç hissettikçe soru soracak veya ileride kendileri bu bilgileri arttıracaklardır.

 

 

 

Modern bir SLRnin Parçaları-1

 

 

 

Modern bir SLRnin Parçaları-2

 

 

 

 

MODERN FM’LARININ BASİT OLARAK AYRIMI

 

KÜÇÜK FORMAT FM (SUBMINIATURE)

 

Bu makinalar bildiğimiz en yaygın kullanılan ve35mm diye adlandırılan  kendi özel kasetlerine konulan filmlerden daha küçük özel filmler kullanan fotoğraf makinalarıdır.

 

Meşhur Minox B (Casus FM diye tanınır, James Bond filmlerinde kullanıldı)

 

ALAN BULUCU (RANGEFINDER) FM

 

Çoğunlukla 35mm film kullanırlar objektiflerinin gördüğü alanı anlayabilmek için içlerinde özel bir optik sistem bulunur, eğer değişik lens kullanılacaksa makinanın üzerine özel bir lens sistemi yerleştirilerek bu özel lensin gördüğü alanı görmemiz sağlanır.

 

Meşhur Leica M3 üzerinde ışık ölçer eklemesi (Ataçman, attachment) ile birlikte

 

Aynı Leica M3 35mm lensi ve bu lensin alan bulucusu üzerinde

 

Aynı Leica M3 35mm lensi ve bu lensin alan bulucusu ile ışık ölçeri takılmış biçimde

 

 

Rangefinder teorisi

 

 

35mm SLR (SİNGLE LENS REFLEX) FM

 

Rangefinder’ların yarattığı alan bulma sorununu çözmek için bakılan alanın görüntüsünün makinaya takılan objektiften geldiği makine tipi.  Bu görüntüyü vizörden alabilmek için makinaların üzerine içinde pentaprism (Beş kenarlı cam prizma) ve objektifle film arasına görüntüyü pentaprizmaya oradanda vizöre aktaran bir ayna yerleştirildi. Film çekileceği yani deklanşöre basıldığı anda ayna kalkarak film ve objektifin arasında yarattığı engeli  kaldırır. Bu anda doğal olarak vizörde bir şey görülemez. Ayna inip kalkarken makinada bir miktar sarsıntı yaratır, bu sarsıntı eğer çok olursa  filmde oluşacak görüntünün bulanık çıkmasına neden olur. Bunu bir meiktar engellemek için, aynanın çarptığı yerde köpüğümsü maddeler vardır Bu makinalar çoğunlukla 35mm film kullanırlar. İleri bazı makinalarda aynayıçekim yapmadan önce yukarı kaldırarak aynanın yukarıda sabit durduğu zamanda çekim yapmayı sağlayan ayna kitleme mekanizması (mirror lock unit, MLU) mevcuttur.

 

SLR Teorisi

 

 

Ayna çarpmasının ortalama bir SLR makinada yarattığı sarsıntı

 

 

ORTA (MEDIUM) FORMAT  (OF) FM

 

Orta boyutta 120 veya 220 film kullanırlar bu filmlerin üzerine 4.5x6cm veya 6x6cm veya 6x9cm boyutlarında görüntü düşürürler

 

-TLR (TWIN LENS REFLEX) OF FM

 

Görüntüyü fotoğrafçıya aktarmak için ikinci bir objektif kullanılır, ve görüntü genellikle yukarı tarafa kullanıcının gözüne aktarılır.

 

Meşhur Yashica 635,6x6 makinadır ama adaptörüyle 35mm film’de kullanabilir.

 

TLR FM Teorisi

 

 

 

 

-SLR (SINGLE LENS REFLEX) OF FM

 

35mm SLR makinalardan tek farkı orta format 120 veya 220 film kullanmalarıdır.

 

Meşhur Mamiya 635 OF FM

 

BÜYÜK FORMAT FM

 

Bu FM orta format filmden daha büyük film tipleri kullanırlar, genellikle filmler tabaka halinde alınır, gerekirse kesilir ve kasetlere yerleştirilir, kasetler daha sonra makinalara yerleştirilir ve fotoğraf çekimi yapılır. Görüntü çekim yapılmadan önce film yerine yerleştirilen buzlu camdan veya aşağıdaki resimde görüldüğü gibi özel bir objektiften görülür, daha sonra bu buzlu cam çıkartılarak yerine film kaseti yerleştirilir, veya görüntü makinanın üstüne yerleştirilen tel veya plastik bir çerçevedende gözlenebilir.

 

Graphlex Speed Graphic 4x5’ BF FM  ( ‘=inç, 1 inç=2.54cm) (Buda Meşhur tabii, ne bekliyordunuz?)

 

Büyük format  FM taşınabilirliklerine göre, stüdyo FM, alan (arazi) FM

 

BAZI ÖZEL MAKİNA TİPLERİ

 

ŞİPŞAK (Instamatic) VE DİĞER KÜÇÜK FM

 

Bunlar küçük boyutlarda yapılmış alan bulucu tipte makinalardır, objektifleri değiştirilemez tiptedir. Bazıları tek kullanımlıktır, yani içinde filmle birlikte satılıp banyo için makinayı laboratuvara gönderdiğinizde makine kırılarak içinden film alınır ve makine atılır. Bazı şipşak makinaların objektifi plastikten yapılmıştır ve son derece kalitesiz sonuçlar verir.

 

Bazı şipşak makinaların üzerinde zoom yapabilen objektifler bulunur, eğer perde ile elektronik olarak bağlantılı ışık ölçerleride varsa bas-çek (point&shoot) makine adınıda alabilir.

 

SUALTI FM

 

Bunlar normal makinalardır, su geçirmez kutulara konur (housing), özelleşmiş kaliteli su altı kutu imal eden bazı firmalar vardır,  bunlar çeşitli marka ve kalitede olabilir, bazı su geçirmez kutular bir makinanın kendi firması tarafından imal edilir. veya bazı instamatik makinaların housingleri makinaların devamlı kendisiyle birlikte olacak imal edilir ama bunlar çok fazla derine inemezler (örn en fazla 10 metre).

 

 

 

Bu  yazının tüm  hakları Can Baytan’a aittir, yazının tüm sorumluluğu ve hakları yazara ait olup, kaynak gösterilerek cümleler alınabilir, ve ancak yazardan izin sorularak ve mutlaka kaynak gösterilerek yazının parçaları kullanılabilir.

____________________________________________________________________________________

 

 

 

ANA SAYFA

 

  Web Sayfası Hakkında Görüş ve Sorularınız İçin Email Atın